USG bioderek niemowląt – Poznań

Po co badać bioderka u zdrowego niemowlęcia

Rozwojowa dysplazja stawu biodrowego (DDH) to nieprawidłowe ukształtowanie panewki, które w pierwszych tygodniach życia zwykle niczego nie daje po sobie poznać. Dziecko nie płacze z bólu, rusza nóżkami, a różnica w fałdach skórnych bywa myląca. Nieleczona dysplazja może jednak prowadzić do podwichnięcia lub zwichnięcia biodra, utykania, a w dorosłości – do wczesnej choroby zwyrodnieniowej.

Dlatego w Polsce USG bioderek to badanie przesiewowe dla wszystkich niemowląt. Wykryta wcześnie dysplazja leczy się prosto i bez operacji, bo biodro niemowlęcia bardzo szybko się przebudowuje.

Kiedy wykonać badanie

  • pierwsze USG: najlepiej w 4.–6. tygodniu życia,
  • wcześniej, w 1.–2. tygodniu: gdy w szpitalu stwierdzono niestabilność biodra, przy położeniu miednicowym w ciąży, przy wadach stóp lub kręczu szyi,
  • kontrola: zwykle ok. 12. tygodnia życia lub wcześniej, jeśli wynik pierwszego badania tego wymaga.

Dysplazji sprzyjają: położenie miednicowe, dysplazja u rodziców lub rodzeństwa, płeć żeńska, pierwsza ciąża, małowodzie i ciąża mnoga. Brak tych czynników nie zwalnia z badania.

Jak wygląda badanie

Badanie wykonuję metodą Grafa – standardem, który pozwala porównać wynik z każdym kolejnym badaniem, także wykonanym w innym gabinecie. Dziecko leży na boku w specjalnym stabilizatorze, głowica USG przykładana jest do okolicy biodra. Badanie nie boli, nie wymaga promieniowania i trwa około 10–15 minut z oceną obu bioderek i omówieniem wyniku.

Na zdjęciu USG mierzę dwa kąty:

  • kąt alfa – opisuje, jak dobrze kostna panewka obejmuje główkę kości udowej; prawidłowo wynosi 60° lub więcej,
  • kąt beta – opisuje chrzęstny dach panewki.

Co oznacza wynik – typy bioder wg Grafa

Typ Znaczenie Postępowanie
Ia, Ib Biodro dojrzałe, prawidłowe Bez leczenia i bez kontroli
IIa (+) Biodro fizjologicznie niedojrzałe u dziecka do 12. tygodnia, rozwój prawidłowy Kontrolne USG ok. 12. tygodnia
IIa (−) Niedojrzałość większa, niż wynikałoby z wieku Leczenie odwodzeniowe i kontrole
IIb Opóźniony rozwój panewki po 12. tygodniu Leczenie odwodzeniowe
IIc, D Biodro krytyczne / decentrujące się Pilne leczenie w ortezie
III, IV Biodro zwichnięte Pilne leczenie specjalistyczne, często repozycja

Wynik IIa u dziecka kilkutygodniowego nie jest diagnozą choroby – to najczęściej biodro, które po prostu jeszcze dojrzewa. Wymaga jednak kontroli w odpowiednim terminie.

Leczenie dysplazji

Podstawą jest utrzymanie nóżek w zgięciu i odwiedzeniu, w którym główka kości udowej jest centralnie w panewce i stymuluje jej rozwój. Stosuje się do tego ortezy (np. szelki Pavlika, orteza Tübingen). Leczenie trwa zwykle od kilku tygodni do kilku miesięcy, z regularnymi kontrolami USG. Im wcześniej zaczęte, tym krótsze.

Na co dzień bioderkom służy noszenie dziecka w pozycji „złotej żaby” (nóżki zgięte i rozstawione), dobrze dobrana chusta lub nosidło. Należy unikać ciasnego becikowania z wyprostowanymi i złączonymi nóżkami.

Jak przygotować dziecko

  • dziecko powinno być najedzone i spokojne – najlepiej zaplanować wizytę po karmieniu,
  • ubranko łatwe do zdjęcia od pasa w dół, zapasowa pieluszka, kocyk,
  • książeczka zdrowia dziecka i wyniki wcześniejszych badań USG, jeśli były wykonywane.

Najczęstsze pytania

Czy USG bioderek robi się na NFZ? Tak, w ramach programu przesiewowego, ale terminy bywają długie. Badanie prywatne pozwala zmieścić się w optymalnym okienku 4.–6. tygodnia.

Pediatra nie zauważył nieprawidłowości. Czy USG jest potrzebne? Tak. Badanie kliniczne nie wykrywa wielu dysplazji, zwłaszcza stabilnych bioder z niedorozwiniętą panewką.

Do kiedy można wykonać USG bioderek? Metoda Grafa jest miarodajna do czasu pojawienia się jądra kostnienia główki, zwykle do ok. 12. miesiąca życia. Później ocenę uzupełnia się zdjęciem RTG.

Umów badanie

USG bioderek wykonuję w Poznaniu – sprawdź terminy i umów wizytę.

Informacja dla pacjentów
Treści na tej stronie mają charakter informacyjny i pomocniczy. Nie zastępują konsultacji lekarskiej, badania ani leczenia dobranego indywidualnie – o rozpoznaniu i metodzie leczenia decyduje lekarz po zbadaniu pacjenta i ocenie wyników badań. Nie odstawiaj ani nie zmieniaj leków na podstawie informacji z internetu. Nagły, silny ból po urazie, deformacja kończyny, gorączka, zaburzenia czucia lub osłabienie siły mięśniowej wymagają pilnej konsultacji, a w stanie zagrożenia życia – kontaktu z numerem alarmowym 112.